O‘zbekistonda apostil: qonunchilik va tartib

Qaysi huquqiy hujjatlar amal qiladi?

Apostil imzoning haqiqiyligini, imzolagan shaxsning vakolatini hamda muhr yoki shtampning haqiqiyligini tasdiqlaydi. U hujjat mazmunini tasdiqlamaydi va diplom yoki malakaning tan olinishini o‘z-o‘zidan anglatmaydi.

• 1961-yil 5-oktabrdagi Gaaga konvensiyasi — xalqaro asos. O‘zbekiston uchun 2012-yil 15-apreldan kuchga kirgan. Uning aynan hujjat yuboriladigan davlat bilan munosabatlarda amal qilishi tekshiriladi.
• Prezidentning 05.07.2011-yildagi PQ-1566-son qarori — Konvensiya qoidalarini amalga oshirish choralari.
• Vazirlar Mahkamasining 03.12.2021-yildagi 732-son qarori, 1-ilova — amaldagi ma’muriy reglament. Tartib 2022-yil 1-martdan qo‘llanadi; 17.11.2011-yildagi eski 307-son qaror o‘z kuchini yo‘qotgan.

Tekshiruv sanasida LexUZ 04.07.2026 gacha kiritilgan o‘zgartirishlarni ko‘rsatmoqda. Bu axborot sharhi; murojaatga normativ hujjatning amaldagi matni tatbiq etiladi.

2026-yildagi muhim o‘zgarishlar

• 06.01.2026 dan: maktab hujjatlari va o‘rta maxsus, kasbiy, oliy hamda keyingi ta’lim hujjatlari uchun alohida vakolatli organlar ko‘rsatilgan. 30.12.2025-yildagi 840-son qaror.
• 17.04.2026 dan: ta’lim tashkilotida mehnat shartnomasi asosida ta’lim va tarbiya sohasida kasbiy faoliyat yurituvchi pedagoglardan tegishli yig‘imning 50 foizi undiriladi. 16.04.2026-yildagi 175-son qaror; reglamentning 12¹ va 30¹-bandlari.
• 04.07.2026 dan: davlat tibbiyot muassasalarida mehnat shartnomasi asosida tibbiyot va farmatsevtika sohasida kasbiy faoliyat yurituvchi shaxslarga shunday imtiyoz qo‘llanadi. Faqat tibbiyot diplomining o‘zi imtiyoz uchun yetarli emas. 12.06.2026-yildagi 310-son qaror; 12² va 30²-bandlar.

Apostilni qaysi organ qo‘yadi?

Vakolatli organ hujjatni qaysi tashkilot berganiga qarab tanlanadi. DXM va YIDXP murojaatni qabul qilib, tegishli organga yuboradi; qarorni vakolatli organ qabul qiladi.

Reglamentning 4-bandi. Asl hujjat va notarial nusxada tasdiqlanadigan imzolar farq qiladi: qabul qiluvchidan qaysi variant kerakligini oldindan aniqlang.

Qabul manzili va vaqtini DXM yoki tegishli organdan aniqlash mumkin. Xizmatning rasmiy sahifasida organlar kontaktlari berilgan; xizmat bo‘yicha aloqa — 1148. Reglamentning 9, 39–40-bandlari bo‘yicha organlar va DXM tartib yuzasidan bepul maslahat beradi.

Hujjatlarni qanday topshirish kerak?

1. Qabul qiluvchi talablarini aniqlang: davlat, asl hujjat yoki notarial nusxa, tarjima tili, qog‘oz yoki elektron shakl.
2. Hujjatni tayyorlang. Rekvizitlar, imzo va muhrlar aniq o‘qilishi, tuzatishlar tegishli tarzda tasdiqlanishi kerak.
3. Murojaat usulini tanlang. An’anaviy tartibda vakolatli organga shaxsan yoki ishonchnoma asosidagi vakil orqali murojaat qilinadi. Elektron tartibda DXMga borish yoki YIDXPda avtorizatsiyadan o‘tish mumkin.
4. So‘rovnoma va hujjatni taqdim eting. Reglament rasmiy hujjatni yoki rasmiy bo‘lmagan hujjatning notarial tasdiqlangan nusxasini nazarda tutadi. DXM hujjatlarni PDF shaklida skanerlaydi. 28-bandga ko‘ra, YIDXPdagi so‘rovnomani alohida ERI bilan tasdiqlash talab etilmaydi: muvaffaqiyatli avtorizatsiya yetarli.
5. Yig‘imni to‘lab, natijani oling. Elektron natija DXM yoki YIDXP orqali yuboriladi. Asl elektron faylni saqlang; qog‘ozdagi shtampning oddiy fotosurati elektron apostil hisoblanmaydi.

Reglamentning 10–11, 15–16, 25–29 va 33–38-bandlari · Davlat xizmatiga o‘tish

Ko‘rib chiqish muddatlari

13 va 31-bandlar bo‘yicha umumiy muddat — rasmiy hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab 2 ish kuni. Reglament sxemalarida sudlar uchun 3 ish kuni alohida ko‘rsatilgan. Imzo va muhr namunalarini yoki imzolovchi vakolatini tasdiqlashni so‘rash zarur bo‘lsa, ko‘rib chiqish 10 ish kunigacha davom etishi mumkin. Muddat uzaytirilgani haqida arizachiga xabar berilishi kerak.

Tarjima, takroriy hujjat olish va yetkazib berish qo‘shimcha vaqt talab qilishi mumkin. 13–14, 31–32-bandlar, 1 va 1a-ilovalar.

Davlat yig‘imi va imtiyozlar

Davlat yig‘imi byuro xizmatlari narxidan alohida. 12-bandga ko‘ra, an’anaviy tartibda ta’lim va fan, adliya hamda FHDY hujjatlari uchun BHMning 20 foizi, boshqa hujjatlar uchun 10 foizi undiriladi. 30-band bo‘yicha elektron tartibdagi yig‘im BHMning 20 foizi; YIDXP orqali murojaatda shu summaning 90 foizi, ya’ni BHMning 18 foizi undiriladi.

Yuqorida ko‘rsatilgan pedagoglar va davlat tibbiyot muassasalari xodimlari tegishli yig‘imning 50 foizini to‘laydi. Imtiyozga huquq va yakuniy hisob-kitobni murojaat vaqtida aniqlang; turli chegirmalarni mustaqil qo‘shib hisoblamang. So‘mdagi miqdor amaldagi BHMga bog‘liq.

TransLingua Express tarjima va ko‘mak xizmatlari narxini telefon orqali ma’lum qiladi: +998 90 908 91 90. 12, 12¹, 12², 30, 30¹ va 30²-bandlar.

Qachon apostil kerak emas yoki qo‘llanmaydi?

Xalqaro shartnoma, qabul qiluvchi davlat qonuni yoki amaliyoti hujjatni tasdiqlashdan ozod etishi mumkin. Barcha MDH davlatlari va barcha hujjatlarga umumiy istisno bor deb bo‘lmaydi: aniq shartnoma, hujjat turi va qabul qiluvchi tekshiriladi. Konvensiyaning 3-moddasi va reglamentning 8-bandi.

5-band bo‘yicha O‘zbekistonning xorijdagi diplomatik yoki konsullik muassasalari hujjatlariga, tijorat yoki bojxona operatsiyalariga bevosita aloqador hujjatlarga, fuqarolik pasporti, ID-karta va harbiy biletga apostil qo‘yilmaydi. Notarial nusxadan foydalanish mumkinligi alohida aniqlanadi.

HCCH ma’lumotlarida Germaniya, Avstriya va Gretsiyaning e’tirozlari saqlanmoqda. Belgiya e’tirozini qaytarib olgan: O‘zbekiston bilan Konvensiya 11.06.2025 dan amal qiladi. HCCH bildirishnomalari.

HCCHning amaldagi jadvalini tekshiring. Konvensiya qo‘llanmasa, legallashtirish yoki boshqa tekshiruv tartibini konsullik va qabul qiluvchidan aniqlang.

Asl hujjat, tarjima va xorijiy diplom

Notarial nusxadagi apostil notariusning imzosi va muhrini tasdiqlaydi. Qabul qiluvchi asl hujjatga apostil talab qilsa, nusxadagi apostil uning o‘rnini bosmaydi. 23-bandda hujjat avval tarjima qilinishi, tarjimon imzosi notarius tomonidan tasdiqlanishi, so‘ng hujjat va tasdiqlangan tarjimaga apostil qo‘yilishi holati ham nazarda tutilgan. Ketma-ketlikni qabul qiluvchi talabiga ko‘ra kelishing; apostil matnini ham tarjima qilish kerak bo‘lishi mumkin.

Xorijiy diplomga uni bergan davlatning vakolatli organi apostil qo‘yadi. O‘zbekiston tartibi O‘zbekiston hududida tuzilgan hujjatlarga tegishli. Xorijiy diplomni o‘zbek tiliga lotin yozuvida tarjima qilish va ta’lim hujjatini tan olish alohida jarayonlardir; apostil tan olinishni kafolatlamaydi.

Reglamentning 1 va 23-bandlari · Konvensiyaning 3-moddasi · Xorijiy diplom tarjimasi

Rad etish, qayta murojaat va tekshirish

17 va 35-bandlarda rad etish asoslari ko‘rsatilgan: zarur rekvizit yo‘qligi, imzo yoki muhrning haqiqiy emasligi yoxud imzolagan shaxs vakolatga ega emasligi. Bildirishnomada sabablar va ularni bartaraf etish uchun 30 kalendar kun muddati ko‘rsatilishi kerak. Shu muddatda takroriy ko‘rib chiqish uchun yig‘im undirilmaydi; keyin yuborilgan so‘rovnoma yangi hisoblanadi. Xatti-harakatlar va qarorlar ustidan qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat qilish mumkin.

Apostilni tekshirishda uning rekvizitlari va mavjud bo‘lsa QR-kodidan foydalaning yoki uni bergan organga murojaat qiling. Raqam, sana va hujjat ma’lumotlarini reyestr bilan solishtiring. Konvensiyaning 7-moddasiga ko‘ra, bergan organ apostil ma’lumotlarining reyestr yozuviga mosligini tekshiradi.

17–18, 35–36 va 44-bandlar · Konvensiyaning 7-moddasi